Ortodonti

Ortodonti anabilim dalı, diÅŸlerin diÅŸ kemikleri (alveolar kretler) üzerinde düzgün ÅŸekilde yerleÅŸmesi ve yüz düzensizliklerinin teÅŸhis ve tedavisi ile ilgilenen DiÅŸ HekimliÄŸinin bir uzmanlık dalıdır.
Ortodonti, diÅŸler ve çenenin normal yapısı ve geliÅŸimi, meydana gelen bozukluklar ve bu bozuklukların tedavisi ile ilgilenen diÅŸhekimliÄŸi dalıdır. DiÅŸhekimi olarak amacımız sizi en güzel ve en saÄŸlıklı gülümsemeye kavuÅŸturmaktır. Ortodonti tedavisi sizi daha güzel bir gülümsemeye kavuÅŸturur. Bununla birlikte, ortodonti tedavisi diÅŸlerin birbirleriyle iliÅŸkilerini düzelterek daha iyi fonksiyon gören diÅŸlere ve çene eklemine sahip olmanızı saÄŸlar
.
ORTODONTÄ°NÄ°N KAPSAMI
Ortodonti tedavisi süt diÅŸleri döneminde uygulanarak, bu dönemde görülen parmak emme, dudak yeme gibi alışkanlıklara baÄŸlı olarak ortaya çıkan sorunlar ortadan kaldırılır. Ortodonti tedavisi ile çenenin iskelet yapısında kalıcı bir bozukluk meydana gelmesi engellenmiÅŸ olur.
Karışık diÅŸlenme dönemi de ortodontinin kapsamındadır. Bu dönemde hem süt diÅŸleri hem de kalıcı diÅŸler ağızda bulunur. Süt diÅŸlerinin erken kaybedilmesi ve alttan gelen sürekli diÅŸe rehberlik edememesi durumunda yer darlıkları ortaya çıkar. Ortodonti bu yer darlıklarının giderilmesi ile ilgilenir. Aynı zamanda bu dönemde çene geliÅŸimleri devam etmektedir. Alt ve üst çene geliÅŸiminin birbiriyle uyumlu olarak meydana gelmemesi sonucunda ortaya çıkan çenelerarası uyumsuzluk da ortodontinin kapsamındadır.
Kalıcı diÅŸler döneminde ortodonti diÅŸ dizilerindeki bozuklukların düzeltilmesi ile ilgilenir.
DiÅŸeti hastalıklarına baÄŸlı olarak meydana gelen düzensizliklerin tedavisi ve doÄŸuÅŸtan eksik olan veya sonradan kaybedilen diÅŸlere baÄŸlı olarak ortaya çıkan düzensizliklerin tedavisi de ortodontinin kapsamına girer.

ORTODONTÄ°K PROBLEMLERÄ°N SEBEPLERÄ° NELERDÄ°R?
Ortodontik problemlerin sebepleri kalıtımsal veya sonradan kazanılmış olabilir. Uzun süre emzik ve biberon kullanılması, parmak emme ve dudak ısırma gibi alışkanlıklar ortodontik bozukluklara neden olur.

ORTODONTÄ°STE NE ZAMAN GÄ°TMEK GEREKÄ°R?
Çene kemiklerine ait bozuklukların oldukça erken yaÅŸta ortodonti tedavisi ile düzeltilmesi gerekirken, sadece diÅŸlerin düzensizlik gösterdiÄŸi durumlarda ortodonti tedavisi için zaman vardır. YetiÅŸkinler her yaÅŸta ortodonti uzmanına baÅŸvurabilir. Ancak artan yaÅŸ ortodonti tedavisinin süresini uzatır. Erken yaÅŸlarda ortodonti uzmanına gidilmesi hemen tedaviye baÅŸlanacağı anlamını taşımaz. Çocuk ortodonti uzmanının kontrolünde olursa, potansiyel bir ortodontik problem kontrol altında tutulmuÅŸ olur. Böylece, ortodonti uzmanı en uygun zamanda müdahale edebilir.

ORTODONTÄ°K TEDAVÄ° Ä°ÇÄ°N YAÅž SINIRI VAR MIDIR?
Sadece diÅŸleri kapsayan ortodontik bozuklukların düzeltilmesinde yaÅŸ sorun deÄŸildir. 7 den 70 e her yaÅŸta ortodonti tedavisi uygulanabilir yeter ki diÅŸlerve diÅŸetleri saÄŸlıklı olsun. Ancak, yaÅŸ arttıkça ortodonti tedavisinin süresinin arttığı düÅŸünülmektedir. EÄŸer bireyin kemik yapısında bir bozukluk söz konusuysa yaÅŸ önemlidir; ergenlik çağına kadar ortodonti tedavisi uygulanmalıdır. Çünkü çene geliÅŸimleri tamamlandıktan sonra kemik geliÅŸimine müdahale etmek mümkün deÄŸildir. Bu nedenle çene kemiklerini ilgilendiren ortodontik bozukluklar, ileri yaÅŸlarda ancak ameliyatla düzeltilebilir.

ORTODONTÄ°K TEDAVÄ° NASIL UYGULANIR?
Ortodontik tedavi uygulanma ÅŸekline göre sabit ve hareketli ortodonti tedavisi olarak ikiye ayrılır:
Sabit ortodonti tedavisi adından da anlaşılacağı gibi hastanın çıkartamayacağı sabit apareylerin kullanıldığı ortodonti tedavisidir. Sabit ortodonti tedavisinde diÅŸler üzerine braket olarak adlandırılan oluklu bir metal (günümüzde porselen braketler de kullanılmaktadır) yapıştırılır. Bu oluktan bir tel geçer. 4-6 hafta aralıklarla bu tel deÄŸiÅŸtirilir.
Hareketli ortodonti tedavisi hastanın kendisinin takıp çıkartabileceÄŸi apareylerin kullanıldığı ortodonti tedavisidir.
Hareketli ortodonti tedavisi daha çok 6-12 yaÅŸ arası çocuklarda uygulanır. Bazı durumlarda hem sabit hem hareketli her iki ortodonti tedavi ÅŸeklinin de uygulanması gerekebilir.

ORTODONTÄ°K TEDAVÄ° NASIL ETKÄ° GÖSTERÄ°R?
Ortodonti tedavisi ile geliÅŸim döneminde çene kemiÄŸine kuvvet uygulanarak geliÅŸim yönlendirilebilir, arttırılabilir veya azaltılabilir. Aynı ÅŸekilde diÅŸlere de kuvvet uygulanarak, ortodonti tedaisi ile yerleri ve pozisyonları deÄŸiÅŸtirilebilir. Ortodonti tedavisi sırasında kullanılan sabit ve hareketli apareyler, diÅŸlere ve çene kemiklerine kuvvet uygulayarak etki gösterir.

ORTODONTÄ°K TEDAVÄ° NE KADAR SÜRER?
Ortodonti tedavisinin süresi pekçok faktöre baÄŸlıdır. Ancak ortodonti tedavisinde süreyi etkileyen en önemli faktör, ortodontik sorunun ÅŸiddetidir. DiÅŸhekimliÄŸinde uygulanan diÄŸer tedavilerle kıyaslandığında, ortodonti tedavisi uzun bir süreci kapsar. Bu nedenle, orotodonti tedavisinin en kısa sürede tamamlanabilmesi için, ortodontistinizin uyarılarını dikkate almalı ve randevularınızı aksatmamalısınız.

ORTODONTÄ°K TEDAVÄ°NÄ°N FAYDALARI NELERDÄ°R?
DiÅŸlerinizde çapraşıklık olduÄŸunda temizlenmeleri zorlaşır. Bu nedenle çürük ve diÅŸeti hastalığı oluÅŸumu riski artar. Ortodonti tedavisi bu riski ortadan kaldırır.
Alt ve üst diÅŸler kapanış esnasında birbiriyle kenetlenir. Ancak çapraşıklık mevcutsa, bazı diÅŸler diÄŸerlerine göre daha önce temas eder ve çok daha fazla kuvvete maruz kalır. Bu kuvvete baÄŸlı olarak, diÅŸlerde ve çene ekleminde problemler görülebilir. Ortodonti tedavisi ile bu problemlerin meydana gelmesi engellenmiÅŸ olur.

ORODONTÄ°K TEDAVÄ°NÄ°N ZORLUKLARI NELERDÄ°R?
Ortodonti tedavisi sırasında daha önce yaptığınız herÅŸeyi yapabilirsiniz. Sadece ortodonti tedavisi uygulanırken sakız, asitli içecekler ve sert besinler ortodontik apareylere zarar verebileceÄŸi için, yiyecekler konusunda kısıtlamalar söz konusudur. Ayrıca, ortodonti tedavisi uzun bir süreci içerdiÄŸinden randevuların aksatılmaması gerekir.

OROTODONTÄ°K APAREYLERÄ°N DIÅžARIDAN BAKILDIÄžINDA DAHA AZ FARKEDÄ°LMESÄ° MÜMKÜN MÜDÜR?
DiÅŸhekimliÄŸi teknolojisinde yaÅŸanan geliÅŸmeler sonucunda, günümüzde ortodonti tedavisinde dışarıdan bakıldığında daha az farkedilen, diÅŸ renginde veya ÅŸeffaf porselen braketler kullanılabilmektedir. Ayrıca ortodonti tedavisinde braketler diÅŸlerin damak ve dil tarafına yerleÅŸtirilerek, dışarıdan bakıldığında hiç farkedilmemesi saÄŸlanabilir.